Lấy Máu Gót Chân Sàng Lọc Những Bệnh Gì? 5 Bệnh Phổ Biến

Lấy Máu Gót Chân Sàng Lọc Những Bệnh Gì? 5 Bệnh Phổ Biến

Lấy máu gót chân sàng lọc những bệnh gì? là câu hỏi mà rất nhiều bậc cha mẹ quan tâm khi bé yêu của bạn chào đời để phát hiện sớm các bệnh

Sự ra đời của bé yêu là niềm hạnh phúc vô bờ bến của mỗi gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui ấy, các bậc phụ huynh cũng không khỏi lo lắng về sức khỏe của con mình, đặc biệt là nguy cơ mắc các bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa bẩm sinh.

May mắn thay, y học hiện đại đã mang đến phương pháp xét nghiệm lấy máu gót chân – “lá chắn” giúp bảo vệ bé khỏi những căn bệnh nguy hiểm ngay từ những ngày đầu chào đời. Vậy, xét nghiệm này có gì đặc biệt và có thể giúp phát hiện những bệnh gì? Hãy cùng CUỘC SỐNG SỨC KHOẺ tìm hiểu ngay trong bài viết này!

Xét nghiệm lấy máu gót chân là gì?

Xét nghiệm lấy máu gót chân là một thủ thuật y tế đơn giản, an toàn và hiệu quả, được thực hiện phổ biến cho trẻ sơ sinh từ 24-72 giờ sau sinh. Mục đích của xét nghiệm này là lấy một lượng máu nhỏ từ gót chân của bé để xét nghiệm sàng lọc hơn 40 bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa nguy hiểm, bao gồm:

Lấy máu gót chân
Lấy máu gót chân
  • Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm: Gây thiếu hụt oxy trong cơ thể, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
  • Bệnh xơ nang: Gây tổn thương phổi, tuyến tụy và các cơ quan khác.
  • Bệnh suy giáp bẩm sinh: Ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ.
  • Bệnh Phenylketon niệu (PKU): Gây rối loạn chuyển hóa axit amin thiết yếu, dẫn đến tổn thương não.
  • Bệnh thiếu men G6PD: Gây tan máu khi trẻ sử dụng một số loại thuốc hoặc tiếp xúc với một số hóa chất.

Tại sao sàng lọc sớm các bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa ở trẻ lại quan trọng?

Sàng lọc sớm các bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa ở trẻ sơ sinh mang lại nhiều lợi ích to lớn, bao gồm:

  • Phát hiện bệnh sớm: Giúp can thiệp điều trị kịp thời, hiệu quả, hạn chế biến chứng nguy hiểm, thậm chí cứu sống trẻ.
  • Cải thiện chất lượng cuộc sống: Cho phép trẻ phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần, hòa nhập tốt với cộng đồng.
  • Giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội: Tránh chi phí điều trị cao và các hệ lụy lâu dài do bệnh gây ra.

Lợi ích vượt trội của xét nghiệm lấy máu gót chân

  • Đơn giản, an toàn: Chỉ cần lấy một lượng máu nhỏ, không gây đau đớn cho bé.
  • Hiệu quả cao: Phát hiện chính xác nhiều bệnh lý nguy hiểm.
  • Tiết kiệm chi phí: Chi phí xét nghiệm thấp so với lợi ích mang lại.
  • Dễ dàng thực hiện: Có thể thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín trên toàn quốc.

Quy trình lấy máu gót chân

Quy trình lấy máu gót chân
Quy trình lấy máu gót chân

1. Thời điểm thực hiện xét nghiệm:

  • Xét nghiệm lấy máu gót chân được thực hiện tốt nhất trong khoảng từ 24 đến 72 giờ sau sinh.
  • Tuy nhiên, nếu bé sinh non, thiếu cân hoặc có các vấn đề sức khỏe khác, thời điểm xét nghiệm có thể được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Nên cho bé bú hoặc ăn sữa trước khi thực hiện xét nghiệm để đảm bảo lượng máu lưu thông tốt.

2. Cách thức lấy mẫu máu:

  • Chuẩn bị:
    • Bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ rửa tay kỹ lưỡng bằng xà phòng và nước hoặc dung dịch sát khuẩn.
    • Chuẩn bị dụng cụ cần thiết bao gồm: kim chích máu, bông gòn, băng gạc, ống nghiệm, pipet, găng tay y tế,…
    • Làm ấm gót chân của bé bằng khăn ấm hoặc gạc ấm trong khoảng 5 phút để tăng lưu lượng máu.
  • Lấy mẫu máu:
    • Bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ sử dụng kim chích máu chuyên dụng để lấy một hoặc hai giọt máu từ gót chân của bé.
    • Vị trí chích kim thường nằm ở giữa gót chân, cách mép da khoảng 5mm.
    • Sau khi lấy máu, bác sĩ sẽ dùng bông gòn và băng gạc để ấn nhẹ vào gót chân của bé để cầm máu.
  • Lưu mẫu máu:
    • Máu được nhỏ lên giấy thấm đặc biệt, đảm bảo thấm đều và không bị lem nhem.
    • Giấy thấm máu được phơi khô tự nhiên ở nhiệt độ phòng trong khoảng 3-4 giờ.
    • Mẫu máu khô được dán vào thẻ xét nghiệm và ghi đầy đủ thông tin của bé.
    • Mẫu máu được bảo quản cẩn thận và chuyển đến phòng xét nghiệm để phân tích.

3. Quy trình xét nghiệm và phân tích mẫu máu:

  • Tại phòng xét nghiệm:
    • Mẫu máu được tách chiết và xử lý theo quy trình chuẩn.
    • Các xét nghiệm sinh hóa và di truyền được thực hiện để tìm kiếm các dấu hiệu của các bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa.
    • Các kỹ thuật xét nghiệm có thể bao gồm: xét nghiệm máu, sắc ký khí, sắc ký khối phổ,…
  • Kết quả xét nghiệm:
    • Kết quả xét nghiệm thường có sau 1-2 tuần.
    • Nếu kết quả nghi ngờ, bé có thể được yêu cầu xét nghiệm lại hoặc thực hiện các xét nghiệm bổ sung để chẩn đoán xác định.
    • Bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể về kết quả xét nghiệm và các biện pháp điều trị phù hợp nếu cần thiết.

Lưu ý:

  • Quy trình lấy máu gót chân an toàn và ít gây đau đớn cho trẻ.
  • Tuy nhiên, một số bé có thể cảm thấy hơi khó chịu hoặc khóc nhẹ trong lúc lấy máu.
  • Cha mẹ nên động viên và an ủi bé để bé hợp tác với bác sĩ.

Với quy trình đơn giản, an toàn và hiệu quả, xét nghiệm lấy máu gót chân đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa ở trẻ sơ sinh, góp phần bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ.

Lấy máu gót chân sàng lọc những bệnh gì?

Xét nghiệm lấy máu gót chân có thể giúp phát hiện hơn 40 bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa nguy hiểm ở trẻ sơ sinh. Dưới đây là một số bệnh lý phổ biến:

1. Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm:

  • Nguyên nhân: Do đột biến gen globin, dẫn đến sản xuất ra hemoglobin hình liềm thay vì hemoglobin bình thường.
  • Biểu hiện: Da xanh xao, thiếu máu, mệt mỏi, đau nhức, nguy cơ cao bị nhiễm trùng và suy các cơ quan.
  • Ảnh hưởng: Gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của trẻ.

2. Bệnh xơ nang:

  • Nguyên nhân: Do đột biến gen CFTR, ảnh hưởng đến việc sản xuất chất nhầy trong cơ thể.
  • Biểu hiện: Khó thở, ho dai dẳng, nhiễm trùng phổi, tiêu hóa kém, chậm phát triển.
  • Ảnh hưởng: Gây suy giảm chức năng phổi, gan, tụy và các cơ quan khác, rút ngắn tuổi thọ.

3. Bệnh suy giáp bẩm sinh:

  • Nguyên nhân: Tuyến giáp không sản xuất đủ hormone thyroxine (T4) cần thiết cho cơ thể.
  • Biểu hiện: Da khô, sưng phồng, táo bón, chậm phát triển thể chất và tinh thần, câm điếc.
  • Ảnh hưởng: Gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ nếu không được điều trị kịp thời.

4. Bệnh Phenylketon niệu (PKU):

  • Nguyên nhân: Do thiếu men phenylalanine hydroxylase (PAH), dẫn đến tích tụ axit amin phenylalanine trong cơ thể.
  • Biểu hiện: Nôn mửa, co giật, chậm phát triển trí tuệ, tổn thương não.
  • Ảnh hưởng: Gây tổn thương não vĩnh viễn nếu không được điều trị kịp thời bằng chế độ ăn đặc biệt.

5. Bệnh thiếu men G6PD:

  • Nguyên nhân: Do thiếu men glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD), dẫn đến tan máu khi sử dụng một số loại thuốc hoặc tiếp xúc với một số hóa chất.
  • Biểu hiện: Da vàng, thiếu máu, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi, lách to.
  • Ảnh hưởng: Gây tan máu cấp tính, nguy hiểm đến tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Ngoài ra, xét nghiệm lấy máu gót chân còn có thể phát hiện một số bệnh lý khác như:

  • Galactosemia
  • Bệnh tuyến thượng thận bẩm sinh
  • Bệnh Tay-Sachs
  • Bệnh Pompe
  • Bệnh thiếu máu hồng cầu hình bầu dục

Lợi ích của việc phát hiện sớm các bệnh qua xét nghiệm lấy máu gót chân


Xét nghiệm lấy máu gót chân mang lại nhiều lợi ích to lớn cho trẻ sơ sinh, gia đình và xã hội, bao gồm:

  1. Giúp can thiệp điều trị kịp thời, hiệu quả, hạn chế biến chứng nguy hiểm:

Phát hiện bệnh sớm: Khi được phát hiện sớm, nhiều bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa có thể được điều trị hiệu quả, giúp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống và tuổi thọ của trẻ.
Can thiệp điều trị kịp thời: Việc can thiệp điều trị sớm có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, thậm chí cứu sống trẻ.
Giảm nguy cơ tử vong: Nhờ phát hiện và điều trị sớm, tỷ lệ tử vong do các bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa đã giảm đáng kể.

  1. Tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần:

Phát triển thể chất: Khi được điều trị kịp thời, trẻ có thể phát triển thể chất bình thường, khỏe mạnh.
Phát triển tinh thần: Trẻ có thể phát triển trí tuệ, hòa nhập tốt với cộng đồng và có cuộc sống tự lập.
Cải thiện chất lượng cuộc sống: Trẻ có thể tham gia các hoạt động thể chất, học tập và vui chơi như những trẻ em bình thường khác.

  1. Giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội:

Giảm chi phí điều trị: Việc điều trị sớm thường có chi phí thấp hơn so với điều trị muộn khi bệnh đã tiến triển nặng.
Giảm gánh nặng chăm sóc: Gia đình không phải dành nhiều thời gian và công sức để chăm sóc trẻ ốm đau.
Giảm chi phí y tế cho xã hội: Khi trẻ được điều trị hiệu quả, gánh nặng chi phí y tế cho xã hội cũng được giảm xuống.
Ngoài ra, xét nghiệm lấy máu gót chân còn mang lại một số lợi ích khác như:

Nâng cao nhận thức của cộng đồng về các bệnh di truyền và rối loạn chuyển hóa.
Tạo điều kiện cho nghiên cứu khoa học về các bệnh lý này.
Góp phần thúc đẩy hệ thống y tế phát triển.
Tóm lại, xét nghiệm lấy máu gót chân là một công cụ vô cùng giá trị trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ sơ sinh. Nhờ có xét nghiệm này, nhiều trẻ em đã được phát hiện và điều trị kịp thời, có cơ hội phát triển toàn diện và sống một cuộc đời khỏe mạnh, hạnh phúc.

Lưu ý khi lấy máu gót chân cho trẻ sơ sinh

Trước khi thực hiện:

  • Thời điểm: Thông thường, xét nghiệm lấy máu gót chân được thực hiện trong khoảng từ 48-72 giờ sau sinh. Tuy nhiên, bé vẫn có thể thực hiện xét nghiệm này trong vòng 1 tuần sau sinh. Nên cho bé làm sớm nhất có thể để sớm có kết quả và có biện pháp điều trị phù hợp nếu bé mắc bệnh.
  • Thông báo cho bác sĩ:
    • Các vấn đề sức khỏe sau sinh của bé.
    • Tiền sử bệnh của gia đình, đặc biệt nếu có người từng mắc các bệnh di truyền.

Trong khi thực hiện:

  • Giữ bé yên tĩnh: Trẻ cần được giữ im, tránh đụng đậy để mũi kim không đi lệch, gây tổn thương cho bé.
  • Hợp tác với nhân viên y tế: Cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Sau khi thực hiện:

  • Chườm ấm gót chân cho bé: Giúp cầm máu và giảm đau.
  • Theo dõi tình trạng của bé: Nếu bé có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như chảy máu kéo dài, sưng tấy, sốt, hãy báo ngay cho nhân viên y tế.

Lưu ý khác:

  • Xét nghiệm lấy máu gót chân là thủ thuật an toàn và ít gây đau đớn cho trẻ.
  • Hầu hết trẻ sơ sinh đều không gặp bất kỳ biến chứng nào sau khi thực hiện xét nghiệm.
  • Kết quả xét nghiệm thường có sau 2-3 tuần.

Tại sao lấy máu gót chân trẻ sơ sinh để xét nghiệm?

Nhiều bậc phụ huynh thắc mắc rằng tại sao xét nghiệm lấy máu gót chân lại được thực hiện thay vì lấy máu ở các vị trí khác trên cơ thể trẻ. Lý do chính cho việc lựa chọn gót chân bao gồm:

1. Dồi dào mạch máu: Gót chân của trẻ sơ sinh có mạng lưới mạch máu dồi dào hơn so với các bộ phận khác, giúp dễ dàng lấy được lượng máu cần thiết (khoảng 2-3 giọt) cho xét nghiệm.

2. Ít nhạy cảm: Da ở gót chân ít nhạy cảm hơn so với các vị trí khác như đầu ngón tay, do đó trẻ sẽ ít cảm thấy đau hơn khi bị chích lấy máu. Việc này giúp giảm thiểu tối đa sự khó chịu và quấy khóc của trẻ trong quá trình xét nghiệm.

3. Thuận tiện: Gót chân có vị trí thuận tiện để thực hiện thao tác lấy máu, giúp nhân viên y tế dễ dàng thực hiện và đảm bảo an toàn cho trẻ.

4. Chính xác: Máu lấy từ gót chân cung cấp kết quả xét nghiệm chính xác tương tự như máu lấy từ các vị trí khác trên cơ thể.

Lưu ý:

  • Việc lấy máu ở gót chân được thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn và đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ.
  • Quy trình lấy máu diễn ra nhanh chóng và chỉ gây đau nhẹ trong thời gian ngắn.
  • Sau khi lấy máu, nhân viên y tế sẽ theo dõi tình trạng của trẻ để đảm bảo không có biến chứng.

Kết luận:

Lấy máu gót chân là phương pháp hiệu quả, an toàntiện lợi để xét nghiệm sàng lọc sơ sinh, giúp phát hiện sớm các bệnh di truyền nguy hiểm ở trẻ. Cha mẹ nên hợp tác với nhân viên y tế để đảm bảo bé được thực hiện xét nghiệm một cách tốt nhất.

>>> XEM THÊM: Top 5 sữa non tốt cho trẻ sơ sinh được các mẹ tin dùng

>>> XEM THÊM BÀI VIẾT KIẾN THỨC SỨC KHOẺ

>>> XEM HỘP QUÀ TẶNG QUÀ BIẾU Ý NGHĨA

0/5 (0 Reviews)
Chúng tôi rất vui khi nghe suy nghĩ của bạn

      Bình Luận

      Shopping cart